De opleiding Engineer Sprinklertechniek sluit aan op Junior Engineer Sprinklertechniek en verdiept je kennis van het ontwerpen en hydraulisch berekenen van sprinklerinstallaties. Je leert hoe je het gebruik van een gebouw, de aanwezige brandrisico’s en de ontwerpvoorschriften vertaalt naar een passende installatie. Daarbij komen onder meer gevarenklassen, leidingnetten, watervoorzieningen en de toepassing van NEN-EN 12845 en NEN 1073 aan bod.
Welke opleiding past bij jouw kennis en werkzaamheden? Binnen sprinklertechniek zijn er twee opeenvolgende opleidingsniveaus. De junioropleiding legt de basis. De engineeropleiding bouwt daarop voort met meer verdieping in ontwerp en hydraulische berekeningen.
Deze opleiding is bedoeld voor het opbouwen van basiskennis van sprinklerinstallaties. Je maakt kennis met brandfysica, de verschillende installatietypen, de ontwerpvoorschriften en de samenhang tussen leidingnet en watervoorziening. Ook het ontwerpen van een basisinstallatie en leidingdimensionering met tabellen komen aan bod.
Deze vervolgopleiding richt zich op het verder uitwerken en onderbouwen van sprinklerontwerpen. De nadruk ligt op hydraulisch ontwerpen, het bepalen van gevarenklassen en het ontwerpen van de installatie en bijbehorende watervoorziening. Je verdiept de kennis die je op juniorniveau hebt opgebouwd.
Een engineer sprinklertechniek vertaalt de uitgangspunten voor brandbeveiliging naar een uitvoerbaar technisch ontwerp. Daarbij horen berekeningen, tekeningen, de keuze van componenten en afstemming met andere betrokkenen. De functie vraagt om inzicht in het volledige systeem, van de watertoevoer tot de sprinkler die op de hydraulisch ongunstigste plaats zit.
Bij een ontwerp moet je keuzes kunnen uitleggen. Waarom is deze leidingdiameter gekozen? Welke invloed heeft een andere opslaghoogte? En levert de watervoorziening genoeg water bij de vereiste druk? Door zulke vragen systematisch te beantwoorden, maak je zichtbaar waarop het ontwerp is gebaseerd.
De opleiding is geschikt voor professionals die betrokken zijn bij het ontwerpen, voorbereiden of beoordelen van sprinklerinstallaties. Denk aan ontwerpers, werkvoorbereiders, calculators, projectleiders, adviseurs en inspecteurs. Ook bij werkzaamheden rond inbedrijfstelling en oplevering is inzicht in de ontwerpuitgangspunten waardevol.
Werk je vooral aan berekeningen en tekeningen, dan helpt de verdieping je om ontwerpkeuzes te onderbouwen. Vanuit een adviserende of beoordelende rol kun je de samenhang tussen uitgangspunten en installatie beter volgen. De benodigde voorkennis en het gewenste instapniveau vind je bij de opleidingsinformatie van de betreffende variant.
De gevarenklasse vormt een vertrekpunt voor het sprinklerontwerp. Je kijkt naar het gebruik van ruimten, de aanwezige goederen, verpakkingsmaterialen en de manier waarop producten worden opgeslagen. Ook de opslaghoogte en de inrichting van stellingen kunnen bepalend zijn voor de benodigde sprinklerbeveiliging.
Een voorbeeld: een magazijn krijgt hogere stellingen en gaat andere producten opslaan. Dan moet worden beoordeeld of de oorspronkelijke ontwerpuitgangspunten nog passen. Alleen vaststellen dat er al sprinklers hangen, geeft daarop geen antwoord.
Een sprinklerontwerp wordt uitgewerkt vanuit vastgelegde uitgangspunten, bijvoorbeeld in een uitgangspuntendocument, afgekort UPD. Je vertaalt deze naar de plaatsing van sprinklers, het leidingverloop, de indeling in secties en de benodigde componenten.
Daarbij kijk je ook naar de praktische uitvoering. Waar lopen andere installaties? Zijn er obstakels die de waterverdeling kunnen beïnvloeden? Hoe blijft de installatie bereikbaar voor controle en onderhoud? Het ontwerp moet op tekening duidelijk zijn en in het gebouw kunnen functioneren.
Met hydraulische berekeningen bepaal je of de installatie bij de gekozen ontwerpcondities voldoende water en druk beschikbaar heeft. Je onderzoekt de samenhang tussen leidingdiameters, leidinglengtes, hoogteverschillen, appendages en de waterafgifte van sprinklers.
Tijdens de opleiding oefen je met handmatige berekeningen. Daarmee maak je de afzonderlijke rekenstappen inzichtelijk. Dat helpt ook bij het beoordelen van berekeningen uit software: kloppen de ingevoerde leidinglengtes en hoogten, zijn de juiste sprinklers meegerekend en passen de resultaten bij het ontwerp?
De watervoorziening moet aansluiten op de vraag van het sprinklersysteem. De vereiste volumestroom, druk en bedrijfsduur bepalen samen welke voorziening nodig is. Mogelijkheden zijn bijvoorbeeld een aansluiting op het waterleidingnet, een watertank of een andere geschikte watervoorraad, waar nodig in combinatie met pompen.
Bij de uitwerking kijk je verder dan alleen de pompkeuze. Ook de toevoer, leidingaansluitingen, opstellingsruimte en mogelijkheden om de installatie te beproeven verdienen aandacht. Zo beoordeel je de watervoorziening als onderdeel van het complete ontwerp.
Sprinklertechniek raakt aan meerdere disciplines. Denk aan de ophanging van leidingen, de inrichting van een pompkamer en de afstemming met brandwerende scheidingen. Ook meldingen, sturingen en de elektrische voorzieningen van pompen moeten passen bij de installatie.
Daarom is duidelijke overdracht tussen betrokken partijen nodig. Welke voorzieningen moeten anderen realiseren, welke informatie hebben zij daarvoor nodig en wie controleert of de onderdelen op elkaar aansluiten? Deze afstemming hoort bij de voorbereiding van een uitvoerbaar ontwerp.
Kennis van brandfysica helpt je te begrijpen waarom een sprinklerinstallatie op een bepaalde manier wordt ontworpen. Onderwerpen zijn onder meer ontsteking, brandgroei, warmtetransport, pyrolyse en het verschil tussen brandstofbeheerste en ventilatiebeheerste branden.
Je verbindt deze kennis met de toepassing van sprinklers. Daarbij gaat het bijvoorbeeld om de invloed van brandontwikkeling op de thermische activering en om de rol van water bij het beheersen van een brand. Zo krijgen de technische ontwerpregels een begrijpelijke achtergrond.
Voor sprinklerinstallaties bevatten NEN-EN 12845 en NEN 1073 eisen en aanbevelingen voor ontwerp, installatie en onderhoud. Bij een project moet duidelijk zijn welke voorschriften en normversies van toepassing zijn. De opleiding besteedt aandacht aan het lezen en toepassen van deze ontwerpvoorschriften.
Daarnaast zijn er beroepscompetentieprofielen voor de functies binnen sprinklertechniek. Daarin staan de benodigde kennis en vaardigheden beschreven. De profielen worden gebruikt als basis voor opleidingen en examens en hebben een plaats binnen de CCV-certificatieschema’s voor vastopgestelde brandbeheersings- en brandblusinstallaties.
Ook de relatie met bouwregelgeving, gelijkwaardige maatregelen en kwaliteitsborging verdient aandacht. Een berekening of tekening staat immers binnen een groter geheel van afspraken over brandveiligheid. Voor een goed onderbouwd ontwerp moet duidelijk zijn welke doelen de installatie moet vervullen en welke voorwaarden daarbij gelden.
Een sprinklerinstallatie bestaat uit een watervoorziening, leidingwerk, sprinklers en onderdelen voor bediening, bewaking en alarmering. Bij een installatie met gesloten sprinklers reageert het thermisch gevoelige element van iedere sprinkler op de plaatselijke warmteontwikkeling.
Wanneer dat element voldoende wordt verhit, opent de sprinkler en kan water uitstromen. Het systeem voert vervolgens water aan om de brand te bestrijden. De andere gesloten sprinklers openen pas wanneer ook hun eigen warmtegevoelige element wordt geactiveerd.
Het ontwerp bepaalt waar sprinklers nodig zijn en hoe het water de te beveiligen plaats kan bereiken. Daarbij moet rekening worden gehouden met onder meer plafonds, obstakels en eventuele opslag in stellingen. De werking van de afzonderlijke sprinkler en de inrichting van het leidingnet moeten dus op elkaar aansluiten.
Een sprinklerinstallatie bestaat uit sprinklers die zijn aangebracht op specifieke plaatsen, zoals onder het dak of tegen het plafond en zo nodig in stellingen en onder obstructies.
Deze sprinklers zijn gekoppeld aan een leiding-werk dat onder druk staat.
Zodra het gevoelige element van de sprinklers voldoende lang wordt blootgesteld aan de aanspreektemperatuur, treden de sprinklers in werking en sproeien ze water op de onderliggende brandhaard. Dit gebeurt dan in de nabijheid van de brand. Door het openen van een sprinkler valt de druk in het leidingwerk weg en wordt de watertoevoer automatisch geactiveerd. Bij een kleine brand zal slechts één sprinkler openen. Als deze ene sprinkler de brand niet direct onder controle krijgt, openen er meer sprinklers. Afhankelijk van de branduitbreiding openen zich meer sprinklers, totdat er dusdanig veel water op de brandhaard wordt gebracht dat de brand niet verder kan groeien. De brand is dan onder controle gebracht.
Bij een nat systeem is het leidingnet gevuld met water. Na het openen van een sprinkler kan direct water uitstromen. Dit systeem past bij omstandigheden waarin het leidingwater tegen bevriezing is beschermd.
Bij een droog systeem bevat het leidingnet achter de droge alarmklep lucht of stikstof onder druk. Wanneer een sprinkler opent en de gasdruk daalt, laat de klep water toe. Dit wordt onder meer toegepast bij vorstgevaar.
Een pre-actionsysteem combineert gesloten sprinklers met aanvullende branddetectie. Wanneer water in het leidingnet wordt toegelaten, hangt af van het gekozen systeemtype. Bij de selectie moet je daarom goed kijken naar de gewenste activeringsvoorwaarden en de toepassing.
Een delugesysteem gebruikt open sproeiers. Zodra de delugeklep wordt geopend, stroomt water naar alle aangesloten sproeiers binnen die sectie. De sproeiers hoeven daarvoor niet afzonderlijk door warmte te worden geactiveerd.
Engineer Sprinklertechniek is de opvolger van de opleiding en het diploma die bekendstaan als sprinklertechnicus, Sprinkler II of VSI-C. Voor de huidige inhoud en examinering wordt gewerkt met beroepscompetenties. Bij oudere diploma’s moet afzonderlijk worden nagegaan hoe deze aansluiten op de geldende kwalificatie-eisen.
De vervolgopleiding bouwt voort op kennis van het niveau Junior Engineer Sprinklertechniek. Een technische achtergrond en basiskennis van wiskunde helpen bij het volgen van de ontwerp- en rekenonderdelen. Controleer vooraf ook de toelatings- en diplomavoorwaarden van het exameninstituut.
Via de twee knoppen bij Varianten ga je naar de opleidingspagina’s van Brandpreventie Academy. Daar vind je de actuele planning, kosten, lesmaterialen en informatie over de examens. Je kunt daar ook bekijken hoe je je voor de betreffende opleiding aanmeldt.